Sigortalı Olmak Ne
Demektir?
506 sayılı Sosyal
Sigortalar Kanununa tabi bir işte "sigortalı" çalışmak, yaşamınızda
karşılayacağınız çeşitli risklerde size uzatılacak sıcak bir yardım
elini garanti eder.
Sigortalı olduğunuzda;
iş kazası, meslek hastalıkları, hastalık, analık, malullük, yaşlılık ve
ölüm risklerine karşı sigortalanmış olursunuz. Bu risklere 01.06.2000
tarihinden itibaren "işsizlik" de eklenmiş olup, "İşsizlik Sigortası" da
belirtilen tarih itibariyle uygulamaya konulmuştur.
İşe Başladığınızda Ne
Yapmalısınız?
Çalıştığınızı, işe
girdiğiniz günden itibaren bir ay içinde ilinizdeki sigorta/sigorta il
müdürlüğüne (ilde birden fazla sigorta müdürlüğünün bulunması durumunda,
işyerinizin bağlı bulunduğu sigorta müdürlüğüne) bir dilekçe ile
bildirmeniz gerekmektedir. Bu bildirim, sizin sigortasız
çalıştırılmanızı önleyecektir.
Sosyal Sigortalar
Kurumuna Priminizin Ödenip Ödenmediğini Nasıl Öğrenebilirsiniz?
İşveren, çalıştıracağı
kimse için sigortalı işe giriş bildirgesi düzenleyip bu belgeyi size
imzalatması gerekmektedir. Ayrıca, Kuruma vermek zorunda olduğu, Kurum
kaşesini taşıyan "Aylık Prim ve Hizmet Belgesi" (2004/Mayıs ayından
önceki çalışmalar için Dört Aylık Sigorta Primleri Bordrosu) olarak
adlandırılan belgeyi, işyerinde çalışanların görebilecekleri bir yere
asmaya mecburdur. Bu belgede, işyerinde çalıştırılan ve Kanuna uygun
olarak sigortalı yapılanların sigorta sicil numaraları, ad ve soyadları,
çalışma gün sayıları ile sigorta primine esas kazançları yer almaktadır.
Söz konusu belgeden adınızı-soyadınızı kontrol ederek sigortalı olup
olmadığınızı, çalışma gün sayılarınız ile ücretlerinizin doğru
bildirilip bildirilmediğini anlayabilirsiniz. Ayrıca; işyerinizin bağlı
bulunduğu Sigorta İl/Sigorta Müdürlüğünden, SSK Tele Bilgi Hattından
(0312 435 13 13), çalışmalarınızın Kuruma doğru bildirilip
bildirilmediğini öğrenebilirsiniz.
Sigortasız
Çalıştırıldığınızı Anladığınızda Ne Yapmalısınız ?
İşyerinin bağlı olduğu
Sigorta İl/Sigorta Müdürlüğüne bir dilekçe ile başvurabilirsiniz.
Sigorta Müdürlükleri her ilde bulunmaktadır.
Sigortasız
çalıştırıldığınızı, işyerinden ayrıldıktan sonra anlarsanız, iş
akdinizin sona erdiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde yetkili
mahkemeye müracaat etme hakkınız bulunmaktadır.
Emekli Aylığı Alanlar
Aylıkları Kesilmeden Tekrar Çalışabilir mi ?
SSK'dan malullük aylığı
alanların dışındaki diğer emekliler, emekli olduktan sonra da bir işte
çalışabilir. Ancak, çalışmaya başlayan emeklilerin tercih edecekleri
sigorta kolu (tüm sigorta kolları veya sosyal güvenlik destek primi)
bunların işverenleri tarafından Kuruma verilecek olan Sigortalı İşe
Giriş Bildirgelerinde belirtilmelidir. Tüm sigorta kollarına tabi
çalışmayı tercih eden emeklinin aylığı, çalışmaya başladığı tarih
itibariyle kesilir. Sosyal güvenlik destek primini tercih eden
emeklilerin aylıkları ise ödenmeye devam olunur.
Sigortalılığınız Ne
Zaman Başlar?
İşe alınmanızla birlikte
(işe başladığınız anda) sigortalılığınız başlar. Çalıştırılan
sigortalılar ile işverenleri hakkındaki hak ve yükümlülükler,
sigortalının işe alındığı tarihte başlar.
Sigortalı Olma
Hakkından Vazgeçebilir misiniz?
Sigortalı çalışmak
zorunludur. Bu haktan vazgeçilemez. Çalıştırılanlar ile işverenleri
arasında sosyal sigorta yardımlarını ve yükümlülüklerini azaltmak
konusunda anlaşma yapılamaz. Yapılan anlaşmalar geçersizdir.
Sigortalılık Süresi
Nedir? Bu Sürede Çalışılmayan Günler Sigortalılık Süresine Dahil Edilir
mi?
Sigortalı olarak ilk
defa çalışılmaya başlanılan tarihten sigortalının aylık talebinde
bulunduğu ya da öldüğü tarihe kadar geçen süredir. 01/04/1981 tarihinden
sonra 18 yaşından önce çalışmaya başlayanların sigortalılık sürelerinin
başlangıcı 18 yaşını doldurdukları tarihtir.
Emekli Sandığı, Bağ-Kur
ve Diğer Sosyal Güvenlik Kurumlarına İlk Defa Çalışılmaya Başlanılan
Tarih Sigortalılık Süresinin Başlangıcı Olarak Dikkate Alınır mı?
Emekli Sandığı, Bağ-Kur
ve diğer sosyal güvenlik kurumlarından herhangi birisinde ilk defa
çalışılmaya başlanılan tarih sigortalılık süresinin başlama tarihidir.
SİGORTALILARIN İŞE
GİRİŞ BİLDİRGELERİNİN KURUMA VERİLMESİ
İşverenler işe
alacakları sigortalıları işe başlatmadan önce nüfus cüzdanlarına göre
üçer nüsha ve fotoğraflı olarak düzenleyecekleri sigortalı işe giriş
bildirgesi ile Kuruma bildirirler veya iadeli taahhütlü olarak
gönderirler.
İnşaat işyerlerinde işe
başlayan sigortalılar için işe başlatıldığı gün, Kuruma ilk defa işyeri
bildirgesi verilen işyerlerinde çalışacak sigortalıların en geç bir ay,
Dışişleri Bakanlığının yurtdışı teşkilatında göreve atanan personeli
için üç ay içinde Kuruma verilen bildirgeler süresi içinde verilmiş
sayılır.
İşe giriş
bildirgelerinin verilmesi gereken son günün tatile rastlaması halinde
bildirgeler tatili izleyen ilk iş günü mesai bitimine kadar da
verilebilir.
Maliye Bakanlığının
vizesine bağlı olarak Kamu işyerlerinde çalışacak sigortalılar için vize
işleminin gerçekleştirildiğine ilişkin yazının ilgili kuruluşa intikal
ettiği günü izleyen ilk mesai günü akşamına kadar verilen işe giriş
bildirgeleri de yasal süresinde verilmiş kabul edilmektedir.
İşe giriş
bildirgelerinden fotoğraflı olan birinci nüsha sigortalının nüfus
cüzdanının bir fotokopisi ile birlikte Kurumca alınır. Sigorta sicil
numarası, alındığı tarih ve genel evrak numarası işlenen bildirgelerin
iki nüshası ise, biri sigortalıya verilmek, biri de saklanmak üzere
işverene iade edilir. İlk defa sigortaya tabi olacak sigortalılara sicil
kartı düzenlenmesi için Kurumda kalacak bildirgeyle birlikte bir
fotoğraf daha verilir.
SİGORTALININ
ÇALIŞTIRILDIĞININ KENDİSİNCE BİLDİRİLMESİ
Sigortalı, çalışmaya
başladığını işe başladığı tarihten itibaren en geç otuz gün içinde iki
nüsha olarak düzenleyeceği sigortalı bildirim belgesi ile Kuruma
bildirir.
YASAL SÜRE İÇİNDE
VERİLMEYEN İŞE GİRİŞ BİLDİRGESİNE İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASI
İşverene yasal süresinde
vermediği her bir işe giriş bildirgesi için aylık asgari ücret
tutarında, bildirilmeyen sigortalıların (yabancı uyrukluların) çalışma
izninin olmaması durumunda asgari ücretin iki katı tutarında idari para
cezası uygulanır.
Kamuya yönelik hizmet
veren resmi nitelikteki kuruluşlarca yasal süresinde adi posta yoluyla
gönderildiği haldi Kuruma geç intikal eden işe giriş bildirgeleri için
postaya yasal süresinde verildiğinin resmi kayıtlarla belgelenmesi
koşuluyla idari para cezası uygulanmaz.
İlk işyerindeki
çalışması, 506 sayılı Kanunun 9 uncu maddesine uygun şekilde işe giriş
bildirgesi verilerek duyurulmuş ve tescil işlemi yapılmış olan
sigortalıların naklen ve iş akdi ilişkisi sona ermeden aynı işverenin
Kurumca tescil edilmiş diğer işyerinde çalışması halinde, bu işyerinden
yasal süresi içinde Kuruma verilmeyen işe giriş bildirgelerinden dolayı
işverenlere idari para cezası uygulanmamaktadır.
İSTEĞE BAĞLI SİGORTA
Malüllük, yaşlılık ve
ölüm sigortalarına isteğe bağlı olarak devam edilebilmesi için;
" En az 1080 gün
malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmak (sosyal
güvenlik sözleşmesi imzalanmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerin bu
işlerde çalıştırdıkları için bu şart aranmaz), " Herhangi bir sosyal
güvenlik kuruluşuna zorunlu ya da isteğe bağlı sigortalı olmamak ve
buralardan kendi sigortalılığından dolayı aylık bağlanmamış olmak, "
İsteğe bağlı olarak her ay kesintisiz otuz gün üzerinden malüllük,
yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemek, " Örneği Kurumca hazırlanacak
isteğe bağlı sigorta talep dilekçesiyle Kuruma müracaatta bulunmak,
şarttır.
İsteğe bağlı sigortaya
girmek isteyenlerin bulundukları yerdeki sigorta müdürlüğüne İsteğe
Bağlı Sigorta Başvuru Belgesi ile başvurmaları yeterlidir. Bu belgenin,
Kurum kayıtlarına geçtiği tarihi takip eden aybaşından itibaren isteğe
bağlı sigortaya girmiş olurlar.
İsteğe bağlı sigorta
primi, prime esas kazancın alt ve üst sınırları arasında kalmak kaydıyla
sigorta primine esas kazancın % 30 olarak hesaplanır. Buna göre,
01/01/2004 tarihinden itibaren isteğe bağlı sigortaya ödenmesi gereken
en düşük prim 164.889.000 TL, en yüksek prim ise 824.445.000 TL'dir.
Sigorta prime esas günlük kazancın artması halinde ödenecek prim
tutarları da buna bağlı olarak yükseltilmektedir.
Prim oranı 06/07/2004
tarih, 25514 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5198
sayılı Kanunla 01/08/2004 tarihinden itibaren %30'dan, % 25'e
indirilmiştir.
Diğer taraftan, prime
esas kazancın alt sınırı ile ilgili düzenleme de 01/07/2004 tarihi
itibariyle yürürlüğe girdiğinden, isteğe bağlı sigorta priminin;
01/07/2004-31/07/2004
süresinde alt sınırı, 14.805.000 x 30 x % 30 = 133.245.000.-TL, üst
sınırı ise 91.605.000 x 30 x % 30= 866.092.500.-TL,
01/08/2004-31/12/2004
süresinde ise alt sınırı, 14.805.000 x 30 x % 25 = 111.037.500.-TL, üst
sınırı ise 91.605.000 x 30 x % 25 = 721.743.750.-TL,
olacaktır.
İsteğe bağlı sigortaya
devam edecek kimse, prime esas kazancın alt ve üst sınırlarına göre
hesaplanan asgari ve azami prim tutarları arasında olmak kaydıyla
istediği miktar üzerinden sigorta primini öder. İsteğe bağlı sigorta
primleri ait olduğu ayı izleyen ayın sonuna kadar tahsilatı yapan banka
şubelerine hangi aya ait olduğu da belirtilmek suretiyle defaten ödenir.
Süresi içinde ödenmeyen primler, ödendiği tarihe kadar 506 sayılı
Kanunun 80'inci maddesine göre hesaplanacak gecikme zammı ile birlikte
tahsil edilmesi durumunda söz konusu tahsilat, banka şubeleri yerine
sigorta/sigorta il müdürlüklerince yapılır.
İsteğe bağlı sigortaya
devam etmekte olanların isteğe bağlı sigortalılıkları;
- Sosyal güvenlik
kuruluşlarına tabi olarak çalışmaya başlayanların, çalışmaya
başladıkları günden,
- İsteğe bağlı
sigortalılığını sona erdirme talebinde bulunanların, buna ait
dilekçelerinin Kurumca alındığı tarihten önceki primi ödenmiş son ayın
bitiminden,
- İsteğe bağlı sigorta
primini art arda üç ay ödemeyenlerin primi ödenmiş son ayın
bitiminden,
- Tahsis talebinde
bulunanların, aylığı hak kazanmış veya toptan ödeme yapılmış olmak
koşulu ile tahsis talep tarihinden,
- Ölen sigortalının
ölüm tarihinden,
itibaren sona erer.
İstenildiğinde
Kurumumuza ibraz edilmek üzere ödenen primlere ait makbuzların
saklanması, yazışma adresinde meydana gelecek değişikliklerin sigorta
müdürlüğümüze bildirilmesi gerekir.
İsteğe bağlı sigortaya
devam edenler malüllük, yaşlılık sigortasından, ölümleri halinde ise hak
sahipleri ölüm sigortasından sağlanan yardımlardan yararlanır. Bu
sigortalılar ve bakmakla yükümlü olduğu kimseleri, isteğe bağlı
sigortalılık süresince sağlık yardımlarından yararlanamaz, ancak
emeklilikleri halinde hastalık sigortasının öngördüğü tüm sağlık
yardımlarından faydalanırlar.
TOPLULUK SİGORTASI
Topluluk sigortası,
sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olmayan kimselerin sosyal
güvenliklerini sağlayan bir sigorta koludur.
Topluluk sigortası
işlemleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan genel
şartlar doğrultusunda düzenlenen tip sözleşmelerde yer alan esaslar
doğrultusunda yürütülür.
Tip sözleşmeler,
malüllük, yaşlılık ve ölüm, iş kazaları ve meslek hastalıkları ile
hastalık ve analık sigortalarına göre üç ayrı sözleşme olarak
düzenlenmiştir.
Topluluk sigortası
isteğe bağlı topluluk ve zorunlu topluluk sigortaları olmak üzere ikiye
ayrılır.
1- İsteğe Bağlı
Topluluk Sigortası
Sosyal sigorta kanunları
kapsamı dışında kalanların oluşturdukları toplulukların (dernek, birlik,
sendika, vakıf, vb. teşekküller) istekleri üzerine Kurumla imzaladıkları
tip sözleşmelere göre yürütülür. İlgili topluluğun sigorta kolları
itibariyle imzalamak istediği tip sözleşmeyi seçme hakkı vardır. Yine
topluluk üyeleri de birden çok tip sözleşme imzalanmışsa herhangi birine
girme diğerlerine girmeme hakkına sahiptir.
Diğer taraftan,
ülkemizle sosyal güvenlik anlaşması bulunmayan ülkelerde iş üstlenen
Türk firmalarından talepte bulunanlar, işyerlerinde çalıştıracakları
işçilerle bunların hak sahiplerinin sosyal güvenliklerini sağlamak
amacıyla Kurumumuzla malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortası yönüyle
topluluk sigortası sözleşmesi imzalayabilirler.
Bu durumda söz konusu
işverenler, işyerlerinin bağlı bulunduğu sigorta müdürlüklerine topluluk
sigortası sözleşmesi imzalamak için müracaat ederler. Müracaat
dilekçesine, şirketin tesciline ilişkin ticaret sicil gazetesi örneği,
şirketin tabi olduğu vergi dairesi müdürlüğü ve vergi numarası,
istenilen iş konusunda varsa sözleşme örneği ya da konsolosluklardan
alınan belge, şirketlerde şirketi temsile yetkili olanların işveren
adına imza atmasına, iş takibi yapmasına yetkili kılındığına dair yetki
belgesi ve bu kişilerin nüfus cüzdanı fotokopisi ile imza sirküsü,
ayrıca topluluk sigortasına girecek sigortalıların adı, soyadı, baba adı
ve sigorta sicil numarası ile bunların ödeyecekleri primleri gösterir üç
nüsha liste eklenir.
2- Zorunlu
Topluluk Sigortası
1136 sayılı Avukatlık
Kanunu ile 1512 sayılı Noterlik Kanunu gereğince, herhangi bir sosyal
güvenlik kuruluşuna tabi olarak çalışmayan veya buralardan kendi
çalışmalarından dolayı aylık almayan avukat ve noterler malüllük,
yaşlılık ve ölüm topluluk sigortasına girmek zorundadırlar.
Topluluk sigortası
işlemleri Baro ve Noter Odası Başkanlıklarının tip sözleşme
imzaladıkları sigorta/sigorta il müdürlüklerimizce yürütülmektedir.
3- Topluluk
Sigortası Primlerinin Hesaplanması ve Ödenmesi
Malüllük, yaşlılık ve
ölüm topluluk sigortası primleri, 506 sayılı Kanunun 78 inci maddesi
uyarınca belirlenen prime esas kazancın alt ve üst sınırları arasında
kalmak kaydıyla tercih edilen prime esas kazancın % 30'udur. Ancak,
sigortalı aynı zamanda hastalık sigortası yönünden de topluluk sigortası
kapsamına alınmışsa, bu sigortalılar için uygulanacak malüllük, yaşlılık
ve ölüm sigortaları prim oranı % 20'dir. Hesaplanacak prime esas günlük
kazanç yürürlükteki günlük asgari ücretten az olamaz.
Tüm topluluk
mensuplarına, ait olduğu ayı takip eden ayın sonuna kadar ödenmeyen
primler için, bu tarihten başlanarak 506 sayılı Kanunun 80 inci
maddesine göre gecikme zammı uygulanır. Ayrıca, topluluk sigortasına
devam eden avukatlar, noterler ve sosyal güvenlik sözleşmesi
akdedilmeyen ülkelerde topluluk sigortasına tabi olarak
çalıştırılanların yasal süresi içinde ödenmeyen topluluk sigortası
primlerinin takip ve tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkındaki Kanun hükümleri uygulanır.
İşe giriş bildirgesi,
Aylık Prim ve Hizmet Belgesini yasal sürede Kuruma vermeyen yurtdışına
işçi götüren topluluk işverenleri hakkında, 506 sayılı Kanunun 140 ıncı
maddesine göre idari para cezası uygulanır. Baro ve noter odaları ile
diğer topluluklar için idari para cezası uygulanmaz.
İşkazaları ile
Meslek Hastalıkları Sigortası
İş Kazası Nedir ?
Sosyal Sigortalar Kanunu
hükümlerine göre;
|
a) |
Sigortalının
işyerinde bulunduğu sırada, |
|
b) |
İşveren tarafından
yürütülmekte olan iş dolayısıyla, |
|
c) |
Sigortalının
işveren tarafından görevle başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl
işini yapmaksızın geçen zamanlarda, |
|
d) |
Emzikli kadın
sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda, |
|
e) |
Sigortalıların
işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak
götürülüp getirilmeleri sırasında, |
Meydana gelen ve
sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhça arızaya uğratan olaya
iş kazası denilmektedir.
Olayın iş kazası
sayılabilmesi için, bu beş hal ve durumdan birinde meydana gelmesi
yeterlidir.
Meslek Hastalığı Nedir
?
Meslek Hastalığı;
Sigortalının
çalıştırıldığı işin niteliğine göre, tekrarlanan bir sebeple veya işin
yürütüm şartları yüzünden uğradığı, geçici veya sürekli hastalık,
sakatlık ya da ruhi arıza halleridir.
İş Kazaları İle Meslek
Hastalıkları Halinde Sağlanan Yardımlar
A)
Sağlık yardımı yapılması;
Bu yardımlar sigortalının,
- Hekime muayene
ettirilmesi,
- Teşhis için gereken
klinik ve laboratuvar muayenelerinin yaptırılması,
- Gerekirse bir sağlık
tesisine de yatırılarak, tedavisinin sağlanması,
- Tedavi süresince
gerekli ilaç ve her türlü iyileştirme vasıtalarının temin edilmesidir.
Sağlık yardımı, iş
kazasına uğrayan veya meslek hastalığına tutulan sigortalının belirli
bir süreye bağlı olmaksızın, sağlık durumunun gerektirdiği sürece devam
eder ve iyileşen sigortalıların arıza veya hastalıklarının nüksetmesi
halinde, tedavileri yeniden sağlanır.
B)
Geçici iş göremezlik süresince günlük ödenek verilmesi,
Sigortalıya, çalışma günü ve prim ödeme süresi ne kadar olursa olsun,
istirahatlı bırakıldığı her gün için geçici işgöremezlik ödeneği
verilir.
C)
Sürekli iş göremezlik hallerinde gelir bağlanması,
D) Protez, araç ve gereçlerinin sağlanması, takılması,
onarılması ve yenilenmesi,
Sigortalıya, arızasına göre gerekli görülecek her türlü protez araç ve
gereçleri Kurumca sağlanır, onarılır ve yenilenir.
|
E) |
Sağlık
yardımlarının yapılması veya protez araç ve gereçlerinin sağlanması,
takılması, onarılması ve yenilenmesi için, gerektiğinde sigortalının
yurt içinde başka yere gönderilmesi; |
Sigortalı, gerekirse
muayene ve tedavisinin yapılması veya protez araç ve gereçlerinin
sağlanması için yurt içinde başka bir yere gönderilir.
Gidiş-dönüş yol paraları
ile zaruri masraf karşılıkları ile sigortalının sağlık durumu nedeniyle
bir başkasının refakat etmesi gerektiği hekim raporu ile belgelenirse,
refakatçinin de gidiş-dönüş yol paraları ile zaruri masraf karşılıkları
ödenir.
|
F) |
İş kazasına uğrayan
ve meslek hastalığına tutulan sigortalının tedavi için yabancı
ülkeye gönderilmesi; |
Yurt içinde tedavisi
mümkün olmayan, ancak yabancı bir ülkede kısmen veya tamamen tedavisi
mümkün olan ve mesleğinde uğradığı işgöremezlik derecesinin
azalabileceği, Kurum sağlık tesisleri, sağlık kurulu raporu ile tespit
edilen sigortalının ve bu raporda belirtilmişse, refakatçisinin
gidiş-dönüş yol paraları ve zaruri masrafları ile o yerdeki kalış ve
tedavi masraflarının ödenmesi,
|
G) |
İşkazası veya
meslek hastalığı sonucu ölümlerde cenaze masrafı karşılığı
verilmesi; |
|
H) |
İş kazası veya
meslek hastalığı sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine gelir
bağlanması. |
İş
kazasında Sigortalının Yükümü
Sigortalı, uğradığı
işkazasını en geç kazadan sonraki gün içinde işveren veya Kuruma
bildirmekle yükümlüdür.
Sigortalıya, uğradığı
işkazasını işveren veya Kuruma bildirme yükümlülüğü getirilmesine
karşın, bildirme mecburiyetinin yerine getirilmemesine herhangi bir
müeyyide öngörülmemiştir. Dolayısıyla, bu görevini yerine getirmeyen
sigortalılar hakkında herhangi bir işlem yapılması mümkün değildir.
Geçirdiği işkazası
dolayısıyla Kuruma başvuran sigortalı, hekimin bildirdiği tedbir ve
tavsiyelere uymak zorundadır. Aksi takdirde sigortalının tedavisi uzar
veya malül kalır yahut malüliyet derecesi artarsa, istirahatli kaldığı
günler için verilen geçici işgöremezlik ödeneğinden veya malüliyeti
halinde bağlanan sürekli işgöremezlik gelirinden eksiltme
yapılabilmektedir.
Hastalık
Sigortası
Hastalık Sigortası
Nedir ?
Hastalık sigortası;
İş kazası ile meslek
hastalığı sigortası dışında kalan bütün hastalık hallerinde belirli
yardımların yapılmasını sağlayan bir sigorta koludur.
Hastalık Sigortasından
Yararlanan Kimseler
Sigortalılar ile
Kurumumuzdan sürekli işgöremezlik geliri, malüllük veya yaşlılık aylığı
alanlarla bunların geçindirmekle yükümlü oldukları eş-çocuk, ana ve
babaları ile gelir veya aylık alan eş-çocuk, ana ve babaları hastalık
sigortasından sağlanan yardımlardan yararlanırlar.
Hastalık Sigortasından
Sağlanan Yardımlar
A)
Sağlık yardımı yapılması;
Bu yardımlar sigortalının,
- Hekime muayene
ettirilmesi,
- Teşhis için gereken
klinik ve laboratuar muayenelerinin yaptırılması,
- Gerekirse bir sağlık
tesisine yatırılması ve tedavi süresince gerekli ilaç ve her türlü
iyileştirme vasıtalarının sağlanması.
- Ayakta yapılan
tedavilerde verilen ilaç bedellerinin %20'sini sigortalı öder.
hallerini kapsar.
Bu süre, sigortalının
tedavi altına alındığı tarihten başlayarak 6 (altı) aydır.
Ancak, tedaviye devam
edilmesi halinde, Kurum sağlık tesisleri, sağlık kurulu raporu ile
malüllük halinin önlenebileceği veya önemli oranda azaltılabileceği
anlaşılırsa, tedavi hastanın sağlık durumunun gerektirdiği sürece devam
eder.
|
B) |
Protez araç ve
gereçlerinin sağlanması, takılması, onarılması ve yenilenmesi; (Ağız
protezlerine ilişkin yardımlar, Kurumca hazırlanacak yönetmelik
esasları dahilinde sağlanır.) Protez araç ve gereç bedellerinin % 20
sini sigortalı öder. Ancak, ilgiliden alınacak katkı miktarı 4857
sayılı İş Kanununa göre sanayi kesiminde çalışan onaltı yaşından
büyük işçiler için uygulanan aylık asgari ücretin bir buçuk katından
fazla olamaz. |
Sigortalının
iyileşmesini sağlayacak veya işgöremezliğini az çok gidermesine
yarayacak protez araç ve gereçleri sağlanır, takılır, onarılır ve belli
sürelerde yenilenir.
C)
Geçici işgöremezlik süresince günlük ödenek verilmesi;
Sigortalıya; gerek ayakta, gerekse yatarak tedaviye alınıp istirahatlı
bırakıldığı dolayısıyla işyerinde veya işinde fiilen çalışarak ücret
alamadığı dönemlerde kendisinin ve aile fertlerinin geçimini sağlamak
için geçici işgöremezlik adı altında ödenek verilir.
Geçici işgöremezlik
ödeneği verilmesine, tedavi müddetinin sonuna kadar devam edilir.
Yalnız, istirahat süresi
ne olursa olsun Hastalık Sigortası yönünden, ilk iki gün için ödenek
verilmez.
Geçici işgöremezlik
ödeneği alabilmek için;
- Sigortalılık
niteliğinin devam etmesi,
- Hastalandığı tarihten
önceki bir yıl içinde en az 120 gün hastalık sigortası primi ödemiş
olması,
- Kurumca tayin ve
tespit olunan hekim veya sağlık kurullarından istirahat raporu alınmış
olması gerekmektedir.
|
D) |
Gerekli hallerde
muayene ve tedavi için yurt içinde başka bir yere gönderilmesi; |
Sigortalı, gerekirse
muayene ve tedavisinin yapılması veya protez araç ve gereçlerinin
sağlanması için yurt içinde başka bir yere gönderilir.
Gidiş-dönüş yol paraları
ile zaruri masraf karşılıkları ile sigortalının sağlık durumu nedeniyle
bir başkasının refakat etmesi gerektiği hekim raporu ile belgelenirse,
refakatçinin de gidiş-dönüş yol paraları ile zaruri masraf karşılıkları
ödenir.
|
E) |
Hastalığın
anlaşıldığı tarihten önceki bir yıl içinde en az 300 gün hastalık
sigortası primi ödenmiş olması şartıyla yurt içinde tedavisi mümkün
olmayıp ancak, yabancı bir ülkede kısmen veya tamamen tedavisi
mümkün görülen ve malüllük halinin önlenebileceği veya önemli oranda
azaltılabileceği Kurum sağlık tesisleri sağlık kurulu raporu ile
tespit edilen sigortalının ve bu raporda belirtilmiş ise beraber
gideceği kimsenin yurt dışına gönderilmeleri, yabancı ülkelere gidip
gelme yol paraları ile bu ülkede kalış ve tedavi masraflarının
ödenmesi. |
Yurt dışı tedaviden
sadece fiilen çalışan sigortalılar yararlanabilmektedirler.
Bu yardımlardan yararlanabilmek için sigortalının;
- Hastalığının
anlaşıldığı tarihten önceki 1 (bir) yıl içinde en az 300 gün hastalık
sigortası primi ödemiş olması,
- Tedavisinin yurt
içinde yapılamadığı, ancak yabancı bir ülkede yapılabildiğine dair
onkolojik vak'alar için S.S.K. Okmeydanı Eğitim Hastanesinden, diğer
vak'alar için S.S.K. Ankara Eğitim Hastanesinden sağlık kurulu raporu
alınması,
- Tedavinin yurt içinde
yapılamadığı, yabancı bir ülkede yapılabileceğine dair Üniversite
Hastanesi ile Ankara Numune Hastanesi'nce verilecek ve Sağlık
Bakanlığınca onanan sağlık kurulu raporlarının bulunması
gerekmektedir.
Bu Kanuna tabi olarak
çalışmaya başlayan sigortalıların, "Sağlık yardımı yapılması", "Protez
araç ve gereçlerinin standartlara uygun olarak sağlanması, takılması,
onarılması ve yenilenmesi", "Gerekli hallerde muayene ve tedavi için
yurt içinde başka bir yere gönderilmesi" yardımlarından
yararlanabilmeleri için, hastalığın anlaşıldığı tarihten önceki 1 (bir)
yıl içinde en az 90 gün hastalık sigortası primi ödemiş olması şarttır.
Hastalanan Sigortalının
Yükümlülükleri
Hekimce alınması istenen
tedbirlere uymayan sigortalıya, bu tedbirleri yerine getirmedikleri süre
için ödenek verilmez. Tedavinin sona erdiğine ve çalışabilir durumda
olduğuna dair Kurum hekimlerinden belge almaksızın eski işverenin işinde
çalıştırılan sigortalının aynı hastalığı sebebiyle yapılan tedavi
masrafları işverenden, başka işte çalışan sigortalının aynı hastalığı
sebebiyle yapılan tedavi masrafları kendisinden alınır. Bu süreler için
geçici işgöremezlik ödeneği verilmez, verilmiş olanlar da sigortalıdan
geri alınır.
Sigortalının
Geçindirmekle Yükümlü Olduğu Kimseler
- Diğer sosyal güvenlik
kuruluşlarına tabi olarak çalışmayan yada gelir veya aylık almayan
eşi,
- Yaşları ne olursa
olsun evli bulunmayan ve Sosyal Güvenlik Kuruluşlarına tabi olarak
çalışmayan veya bunlardan gelir yahut aylık almayan kız çocukları,
- 18 yaşını, orta
öğrenim yapıyorsa 20 yaşını, yüksek öğrenim yapıyorsa 25 yaşını
doldurmamış erkek çocukları,
- 18 yaşını doldursa
bile, çalışamayacak durumda malül bulunan erkek çocukları,
- Geçiminin sigortalı
tarafından sağlandığı belgelenen ana ve babası,
- Sigortalı tarafından
evlat edinilmiş, tanınmış veya nesebi düzeltilmiş yahut babalığı hükme
bağlanmış olan çocukları,
Sigortalının
Geçindirmekle Yükümlü Olduğu Eş, Çocuk, Ana Ve Babalarına Yapılan
Yardımlar
Hastalığın anlaşıldığı
tarihten önceki 1 yıl içinde en az 120 gün hastalık sigortası primi
ödemiş olan sigortalının eş, çocuk, ana ve babaları hastalıkları
halinde;
- Hekime muayene
ettirilir,
- Hekimin göstereceği
lüzum üzerine teşhis için gereken klinik ve laboratuar muayeneleri
yaptırılır, tedavileri sağlanır,
- Teşhis ve tedavi için
gerekirse bir sağlık tesisine yatırılır.
- Tedavileri süresince
gerekli ilaç ve iyileştirme vasıtaları sağlanır. Ayakta yapılan
tedavilerde verilen ilaç bedellerinin %20'sini sigortalı öder.
- Gerekli hallerde,
muayene ve tedavileri için, yurt içinde başka bir yere gönderilirler.
- Sigortalıların
çocukları ile eşlerine, Kurumca hazırlanan Yönetmelik esasları
çerçevesinde gerekli görülen protez araç ve gereçleri (işitme cihazı,
malül arabası, el-kol-ayak-bacak protezi, gözlük cam ve çerçevesi)
sağlanır, onarılır ve belirli sürelerle yenilenir.
Çalışan sigortalı ile
eşi ve geçindirmekle yükümlü olduğu çocuklarına Kurumumuzca temin edilen
protez bedelinin % 20'si ilgililerce karşılanmakta, ancak alınan katılım
payı miktarı 4857 sayılı İş Kanuna göre Sanayi kesiminde çalışan 16
yaşından büyük işçiler için uygulanacak asgari ücretin 1,5 katını
geçmemektedir.
Aile Bireylerinin
Sağlık Yardımlarından Yararlanma Süresi
Hastalanan eş, çocuk,
ana ve babaların tedavileri; Kurumca tedavi altına alındıkları tarihten
başlayarak altı (6) ayı geçemez.
Ancak, tedaviye devam
olunursa, malüllük halinin önlenebileceği veya azaltılabileceği sağlık
kurulu raporu ile tespit edilirse, bu süre hastanın sağlık durumunun
gerektirdiği sürece devam eder.
Sigortalılık Niteliğini
Yitirenlere Yapılan Yardımlar
Hastalık sigortası primi
ödeme halinin sona ermesini takip eden onuncu günden itibaren
sigortalılık niteliği kaybedilir. Sigortalılık niteliğinin yitirildiği
tarihten başlamak üzere 6 (altı) ay içinde meydana gelecek hastalık
hallerinde, sigortalı ile eş, çocuk, ana ve babası sigortalının
sigortalılık niteliğini yitirdiği bu tarihten geriye doğru bir yıl
içinde en az 120 gün Hastalık Sigortası primi ödemiş olması koşulu ile
şu yardımlardan faydalanır;
- Sağlık yardımı
yapılması,
- Gerekli hallerde
muayene ve tedavi için yurt içinde başka bir yere gönderilir.
Sürekli İşgöremezlik
Geliri,Malüllük Veya Yaşlılık Aylığı Alanlarla Bunların
Eş,Çocuk,Ana,Babalarının Ve Gelir Veya Aylık Alan Eş,Çocuk,Ana Ve
Babaların Sağlık Yardımlarından Yararlandırılmaları
Kurumdan işgöremezlik
geliri, malüllük veya yaşlılık aylığı almakta olanlar ile bu kimselerin
geçindirmekle yükümlü oldukları eş, çocuk, ana ve babaları ile gelir
veya aylık almakta olan eş, çocuk, ana ve babaları, hastalıkları halinde
şu sağlık yardımlarından yararlanırlar;
- Hekime muayene
ettirilirler,
- Gereken klinik ve
laboratuar muayeneleri yapılır,
- Ayakta veya yatarak
gereken tedavileri sağlanır,
- Tedavileri süresince
gerekli ilaç ve iyileştirme vasıtaları temin edilir. Bu kimselerin
ayakta yapılan tedavilerinde verilen ilaç bedellerinin %10
kendilerince ödenir.
- Gerekli hallerde yurt
içinde başka bir yere gönderilirler,
- Ayrıca, emekli
sigortalıya protez araç ve gereçleri,
Sigortalının çocuğu ile
eşine Yönetmelikle belirlenen işitme cihazı, malül
arabası,el-kol-ayak-bacak protezi ve gözlük cam ve çerçevesi temin
edilir.
Kurumumuzdan sürekli
işgöremezlik geliri, malüllük veya yaşlılık aylığı almakta olan
sigortalılar ile eşine ve Kurumumuzdan haksahibi olarak gelir veya aylık
almakta olan eşlere temin edilen protez bedellerinin % 10'u ilgililerce
karşılanmakta, ancak alınan katılım payı miktarı 16 yaşından büyük
işçiler için uygulanacak asgari ücretin 1 katını geçmemektedir.
Kurumumuzdan sürekli
işgöremezlik geliri, malüllük ve yaşlılık aylığı alan sigortalının
geçindirmekle yükümlü olduğu çocuğu ile haksahibi olarak gelir veya
aylık alan çocuklara temin edilen protez araç ve gereçlerinden ise katkı
payı alınmamaktadır.
Muayene Ve Tedavi İçin
Gerekli Belgeler
Sigortalılar için;
- Vizite kağıdı,
- Sağlık karnesi,
- Kimliğini belirleyen
resimli belge (Nüfus-Hüviyet Cüzdanı vb.),
Sigortalının eş ve
geçindirmekle yükümlü olduğu kimseler için;
- Vizite kağıdı veya
sağlık belgesi,
- Sağlık karnesi,
- Kimliğini belirleyen
resimli belge (Nüfus-Hüviyet Cüzdanı vb.)
Kurumdan sürekli
işgöremezlik geliri, malüllük veya yaşlılık aylığı almakta olanlar ile
bunların geçindirmekle yükümlü oldukları eş, çocuk, ana ve babaları ile
gelir veya aylık almakta olan eş, çocuk, ana ve babaları için;
- Sağlık karnesi,
- Kimliğini belirleyen
resimli belge (Nüfus-Hüviyet Cüzdanı vb.)
Muayene Ve Tedavi İçin
Başvurulacak Sağlık Tesisleri
Muayene ve tedavi için
gerekli belgelerle sigortalılar işyerlerine en yakın SSK sağlık tesisine
veya protokol yapılmış Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesisine, sağlık
yardımlarından yararlanan diğer kimseler ise ikametgahlarına en yakın
SSK sağlık tesisine veya protokol yapılmış Sağlık Bakanlığına bağlı
sağlık tesisine başvurarak muayene ve tedavilerini yaptırabilirler.
Acil Olaylarda Kurum
Hastanesine Başvurulamaması
Ani ve acil hastalık
nedeniyle Kurum sağlık yardımlarından yararlanan kimselerin Kurum dışı
sağlık tesislerine başvurmaları halinde, bu husus raporla tevsik edilmek
ve Kurum tarafından kabul olunmak şartı ile resmi sağlık tesislerinde
yapılan tedavi masrafları aynen, özel sağlık tesislerinde yapılan tedavi
masrafları ise Kurum ücret tarifesi üzerinden ödenir.
Ancak, Kurumca vak'aya
el konulabilmesi için durumun ilgililer tarafından mümkün olan en kısa
zamanda Kuruma bildirilmesi şarttır.
Kurum Hekim Veya Sağlık
Tesisi Olmayan Yerlerde Muayene Ve Tedavi
Kurum hekimi veya sağlık
tesisi bulunmayan yerlerde hastalanan, Kurum sağlık yardımlarından
yararlandırılan kimseler;
Protokol yapılan Sağlık
Bakanlığı'na bağlı Sağlık Ocakları ile Devlet Hastanelerine müracaatla
muayene ve tedavilerini yaptırabilirler
Analık
Sigortası
Analık Sigortası Nedir
?
Sigortalı kadının veya
sigortalı erkeğin sigortalı olmayan karısı ile Kurumdan kendi
çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almakta olan kadın veya erkeğin
sigortalı olmayan eşi, analıkları halinde belirli yardımları sağlayan
bir sigorta koludur.
Analık Sigortası
Yardımlarından Yararlanma Şartları
Sigortalı kadın için,
doğumdan önceki bir yıl içinde en az 90 gün Analık Sigortası primi
ödenmiş olması,
Sigortalı erkeğin
sigortalı olmayan eşinin Analık Sigortası yardımlarından yararlanması
için, sigortalı erkeğin doğumdan önceki bir yıl içinde en az 120 gün
Analık Sigortası primi ödemiş olması, ayrıca sigortalı erkeğin doğum
yapan kadınla doğumdan önce Medeni Kanuna göre evlenmiş bulunması
gerekir.
Analık Sigortası İle
Sağlanan Yardımlar
A)
Gebelik muayenesi yaptırılır ve gerekli sağlık yardımları sağlanır.
B) Doğumda gerekli sağlık yardımları sağlanır.
Doğum Yardımı, sigortalı kadının veya sigortalı erkeğin sigortalı
olmayan karısının; doğum sırasında veya doğumdan sonra gerekli sağlık
yardımlarıyla, ilaçların ve sağlık malzemesinin sağlanmasıdır.Doğum
yardımının Kurumca veya 123 ncü madde gereğince sözleşme yada protokol
yapılmış sağlık tesislerinde aynen sağlanamadığı yer veya hallerde, bu
yardım yerine, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nca onanacak ve
önceden bildirilecek tarifeye göre Kurumca maktu para yardımı
yapılır.Birden fazla çocuk doğarsa, her çocuk için yapılacak yardım,
çocuk sayısına göre bir kat daha arttırılır.Doğum yardım parası
alabilmek için; doğumun 3 ay içinde Kuruma bildirilmesi gereklidir.Bu
bildirme; hekim veya diplomalı ebeden alınacak doğum kağıdı yahut
onanmış nüfus kayıt örneği ile olur.C) Emzirme yardım
parası ödenir.
Emzirme yardımı; sigortalı kadının veya sigortalı erkeğin sigortalı
olmayan karısı yada Kurumdan kendi çalışmalarından dolayı gelir veya
aylık almakta olan kadın veya erkeğin sigortalı olmayan eşinin doğum
yapması sebebiyle, doğan çocuğun beslenmesi için, doğumdan sonra yapılan
para yardımına denilmektedir. Bu yardım, çocuğun canlı doğması halinde
yapılır.Eğer, birden fazla çocuk doğmuşsa, yardım çocuk sayısına göre
bir kat daha arttırılır.D)
Sigortalı kadına, doğumdan önce ve sonra işinden kaldığı günler için
ödenek verilir.
Kendisi için doğumdan önceki bir yıl içinde en az 120 gün analık
sigortası primi ödenmiş bulunan sigortalı kadının analığı halinde,
doğumdan önceki ve sonraki sekizer haftalık sürede, çoğul gebelik
halinde ise, doğumdan önceki sekiz haftaya iki haftalık süre ilave
edilerek çalışmadığı her gün için geçici işgöremezlik ödeneği verilir.
Kadın sigortalının isteği ve doktorun onayı ile doğuma üç hafta
kalıncaya kadar çalışılması halinde, çalışan süreler kadın sigortalının
doğum sonrası sürelerine eklenir.
ANALIK SAĞLIK
YARDIMLARINDAN YARARLANACAKLARIN SAĞLIK TESİSİNE BAŞVURMALARI
Aalık sağlık
yardımlarından yararlanacak olanlar Kurum sağlık tesislerine veya 123
ncü madde gereğince sözleşme yada protokol yapılmış sağlık tesislerine
işyerinden alacakları vizite kağıdı veya sağlık belgesi, sağlık karnesi
ve kimliklerini belirleyecek bir belge ile başvururlar.
İŞTEN AYRILAN
SİGORTALILARIN ANALIK SAĞLIK YARDIMLARINDAN FAYDALANMALARI
Sigortalılık niteliği
sona erenler; bu niteliğin sona erişinden itibaren 300 gün içinde
çocukları doğarsa doğum tarihinden önceki 15 ay içinde 120 gün Analık
Sigortası primi ödenmiş ise analık sağlık yardımlarından ve maktu para
yardımlarından yararlanırlar. |